خاک بنتونیت (Bentonite)
خاک بنتونیت یا Bentonite نوعی خاک رس طبیعی با قدرت جذب و تورم بالا است که بخش عمده آن از کانیهای گروه اسمکتیت، بهویژه مونتموریلونیت (Montmorillonite) تشکیل شده است. بنتونیت بسته به نوع، خلوص و گرید در صنایع بسیار متنوعی از تصفیه آب، حفاری، ریختهگری و ساختمان گرفته تا آرایشیبهداشتی و برخی کاربردهای دارویی و خوراکی استفاده میشود.
بنتونیت معمولاً به شکل پودر بسیار نرم با رنگ سفید، کرم، خاکستری یا مایل به زرد عرضه میشود. یکی از مهمترین خصوصیات آن توانایی جذب آب و تشکیل سوسپانسیون یا ساختار ژلمانند است.
مشخصات عمومی:
نام فارسی: خاک بنتونیت / بنتونیت
نام انگلیسی: Bentonite
کانی اصلی: Montmorillonite
CAS عمومی بنتونیت: 1302-78-9
ظاهر: پودر یا گرانول
رنگ: سفید، کرم، خاکستری تا زرد کمرنگ، بسته به معدن و گرید
ویژگی مهم: جذب آب، تورم، جذب سطحی و ایجاد ویسکوزیته
انواع مهم بنتونیت
بنتونیت سدیمی (Sodium Bentonite): قدرت تورم و جذب آب بالایی دارد و از انواع مهم مورد استفاده در حفاری، آببندی و بسیاری از کاربردهای صنعتی است.
بنتونیت کلسیمی (Calcium Bentonite): معمولاً تورم کمتری نسبت به نوع سدیمی دارد و در برخی کاربردهای جاذب، صنعتی و فرمولاسیونهای تخصصی استفاده میشود.
همچنین در بازار با گریدهایی مانند Industrial Grade، Drilling Grade، Foundry Grade، Cosmetic Grade، Pharmaceutical Grade و Food Grade روبهرو میشویم که نباید بدون بررسی مشخصات فنی جایگزین یکدیگر شوند.
کاربرد در تصفیه آب و فاضلاب
بنتونیت در برخی فرایندهای تصفیه به دلیل سطح ویژه و قابلیت جذب سطحی مورد استفاده قرار میگیرد و میتواند در فرایندهای جداسازی و جذب برخی آلایندهها یا بهعنوان جزء سیستمهای تصفیه کاربرد داشته باشد.
کاربردهای صنعتی
بنتونیت کاربرد صنعتی بسیار گستردهای دارد، از جمله:
گل حفاری و صنایع نفت و گاز
ریختهگری و قالبگیری
آببندی خاک و سازههای ژئوتکنیکی
صنایع ساختمانی
تولید برخی جاذبها
گندلهسازی مواد معدنی
صنایع سرامیک
برخی چسبها، پوششها و فرمولاسیونهای صنعتی
کاربرد آرایشی و بهداشتی
Cosmetic Grade Bentonite در محصولاتی مانند ماسکهای صورت و برخی محصولات پاککننده و مراقبت از پوست استفاده میشود. توانایی جذب چربی و ایجاد ساختار در فرمولاسیون از دلایل استفاده از آن است.
البته بنتونیت صنعتی را نباید بهجای گرید آرایشی استفاده کرد.
کاربرد دارویی
گریدهای دارویی مناسب بنتونیت میتوانند بهعنوان ماده جانبی در برخی فرمولاسیونها استفاده شوند. برای این کاربرد، کنترل خلوص، آلودگیهای معدنی و فلزات سنگین اهمیت زیادی دارد.
کاربرد غذایی
برخی Food Grade Bentoniteها در فرایندهای صنایع غذایی، بهخصوص بهعنوان کمکفرایند در شفافسازی بعضی نوشیدنیها و محصولات، کاربرد دارند. گرید صنعتی یا حفاری برای این مصارف مناسب نیست.نگهداری
در محیط خشک، خنک و داخل بستهبندی کاملاً بسته نگهداری شود. بنتونیت میتواند رطوبت محیط را جذب کند؛ بنابراین جلوگیری از تماس با آب و رطوبت در زمان انبارداری اهمیت دارد.
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.