آب اکسیژنه | هیدروژن پراکسید | Hydrogen Peroxide

آب اکسیژنه یا هیدروژن پراکسید (Hydrogen Peroxide) با فرمول شیمیایی H₂O₂، مایعی شفاف و بی‌رنگ با خاصیت اکسیدکنندگی قوی است که در صنایع مختلف به‌عنوان اکسیدکننده، سفیدکننده و ماده فرایندی مورد استفاده قرار می‌گیرد. هیدروژن پراکسید تجاری معمولاً به صورت محلول در آب و در غلظت‌های مختلف عرضه می‌شود؛ بنابراین درصد دقیق محصول باید براساس گرید و COA هر محموله مشخص شود.
این ماده در اثر تجزیه عمدتاً به آب و اکسیژن تبدیل می‌شود. سرعت تجزیه آن می‌تواند تحت تأثیر نور، گرما، آلودگی‌ها، برخی فلزات و شرایط نگهداری افزایش پیدا کند؛ به همین دلیل بسته‌بندی و شرایط نگهداری مناسب برای حفظ پایداری محصول اهمیت زیادی دارد.
هیدروژن پراکسید در تصفیه آب و فاضلاب، صنایع کاغذ و نساجی، فرایندهای سفیدکنندگی، صنایع شیمیایی و برخی فرایندهای غذایی کاربرد دارد. گریدهای مختلف آن برای کاربردهای متفاوت تولید می‌شوند و نباید گرید صنعتی را به‌جای گرید مناسب صنایع غذایی یا سایر کاربردهای تخصصی استفاده کرد.

کاربردهای آب اکسیژنه
تصفیه آب و فاضلاب و فرایندهای اکسیداسیون
صنایع کاغذ و خمیر کاغذ و سفیدکنندگی
صنایع نساجی و سفیدکردن الیاف
صنایع شیمیایی و انجام واکنش‌های اکسیداسیون
تولید و فرمولاسیون برخی محصولات پاک‌کننده
برخی کاربردهای صنعتی مرتبط با کنترل رنگ و بو
استفاده در برخی فرایندهای صنایع غذایی با گرید و استاندارد مناسب
کاربردهای آزمایشگاهی به‌عنوان اکسیدکننده و معرف، متناسب با گرید

حلالیت
هیدروژن پراکسید کاملاً با آب امتزاج‌پذیر است و محلول‌های تجاری آن نیز اساساً محلول H₂O₂ در آب هستند.
همچنین با برخی حلال‌های قطبی مانند اتانول قابلیت اختلاط دارد. به دلیل خاصیت اکسیدکنندگی هیدروژن پراکسید، سازگاری آن با حلال‌ها و سایر مواد باید قبل از اختلاط بررسی شود.

مشخصات عمومی
نام فارسی: آب اکسیژنه / هیدروژن پراکسید
نام انگلیسی: Hydrogen Peroxide
فرمول شیمیایی: H₂O₂
CAS Number: 7722-84-1
جرم مولی: 34.01 g/mol
ظاهر: مایع شفاف و بی‌رنگ
حلالیت: امتزاج‌پذیر با آب
ماهیت: اکسیدکننده
غلظت: متغیر بر اساس گرید و محصول

انواع و گریدها
آب اکسیژنه در غلظت‌ها و گریدهای مختلف صنعتی، آزمایشگاهی و مناسب برخی کاربردهای غذایی عرضه می‌شود. بهتر است روی صفحه محصول درصد ثابتی مانند 35٪ یا 50٪ ننویسیم، چون گفتی انواع گریدها را عرضه می‌کنی؛ غلظت دقیق هر نمونه را می‌توان طبق COA اعلام کرد.

شرایط نگهداری و ایمنی
هیدروژن پراکسید باید در ظروف سازگار و مناسب، دور از نور مستقیم، حرارت، آلودگی و مواد ناسازگار نگهداری شود. این ماده اکسیدکننده است و محلول‌های غلیظ آن می‌توانند خطرناک و خورنده باشند؛ بنابراین رعایت SDS محصول و استفاده از تجهیزات حفاظت فردی ضروری است.