کربنات سدیم | Sodium Carbonate – Soda Ash

کربنات سدیم (Sodium Carbonate) با فرمول شیمیایی Na₂CO₃ که با نام‌های سودا اش (Soda Ash) و خاکستر سودا نیز شناخته می‌شود، یک ترکیب معدنی قلیایی و از مواد اولیه پرمصرف در صنایع مختلف است. این ماده معمولاً به شکل پودر یا گرانول سفید، بدون بو و محلول در آب عرضه می‌شود.
کربنات سدیم به دلیل خاصیت قلیایی در تنظیم pH، کاهش سختی آب، تولید شیشه، ساخت شوینده‌ها و بسیاری از فرایندهای شیمیایی مورد استفاده قرار می‌گیرد. دو نوع تجاری مهم آن سودا اش سبک (Light Soda Ash) و سودا اش سنگین (Dense Soda Ash) هستند که از نظر چگالی ظاهری و کاربرد با یکدیگر تفاوت دارند.
نوع سبک بیشتر در صنایع شوینده و برخی فرایندهای شیمیایی مورد استفاده قرار می‌گیرد، در حالی که نوع سنگین به‌خصوص در صنایع شیشه و کاربردهایی که چگالی بالاتر اهمیت دارد مصرف زیادی دارد.
کربنات سدیم در گریدهای مختلف صنعتی، آزمایشگاهی و مناسب کاربردهای غذایی قابل عرضه است. نوع مناسب صنایع غذایی با کد افزودنی E500(i) شناخته می‌شود و در کاربردهای مجاز غذایی می‌تواند به‌عنوان تنظیم‌کننده اسیدیته و عامل فرایندی استفاده شود.

کاربردهای کربنات سدیم
تولید شیشه و محصولات شیشه‌ای
تولید پودر و مواد شوینده
تنظیم pH و قلیائیت
سختی‌گیری و تصفیه آب
صنایع کاغذ و سلولز
صنایع نساجی
صنایع شیمیایی و تولید برخی ترکیبات سدیم
صنایع سرامیک
استفاده در برخی فرایندهای صنایع غذایی در گرید مناسب غذایی

حلالیت
کربنات سدیم در آب محلول است و محلول آبی آن خاصیت قلیایی دارد. با افزایش دما، رفتار حلالیت آن می‌تواند تغییر کند.
این ماده در اتانول عملاً نامحلول است و کاربرد صنعتی آن عمدتاً بر پایه محلول‌های آبی یا استفاده مستقیم از پودر/گرانول انجام می‌شود.

مشخصات عمومی
نام فارسی: کربنات سدیم / سودا اش
نام انگلیسی: Sodium Carbonate / Soda Ash
فرمول شیمیایی: Na₂CO₃
CAS Number: 497-19-8
جرم مولی: 105.99 g/mol
ظاهر: پودر یا گرانول سفید
بو: بدون بو
حلالیت: محلول در آب
ماهیت: قلیایی
انواع رایج: Light Soda Ash و Dense Soda Ash
کد افزودنی غذایی: E500(i) برای گرید مناسب غذایی